GEBIEDEN IN ZUIDOOST 

AMSTEL III

Dicht bij de stad, vlak onder het Amstelstation, ligt het industriegebied Amstel III, met bedrijven als het Energiebedrijf Noord-West en de Rioolwaterzuivering. Hier ligt ook de penitentiaire inrichting OverAmstel bijgenaamd: de Bijlmerbajes.

Na een stukje van de gemeente Duivendrecht is er verder zuidelijk een groot kantoren- en bedrijvengebied in ontwikkeling gebracht. In het centrum hiervan ligt metrostation Bullewijk. Dit gedeelte behoort nu tevens tot Amstel III: hier bevinden zich naast een groot aantal autobedrijven ook zaken als: Ikea, Mcdonalds en het AMC.

AMC: Academisch Medisch Centrum

Het AMC heeft enkele verouderde ziekenhuizen (o.a. het Wilhelminagasthuis, het Binnengasthuis en het Emmakinderziekenhuis) in de oude stad vervangen. Het complex is tussen 1979 en 1983 in gebruik genomen. De verpleegafdelingen in de hoogbouw bieden plaats aan 850 bedden. De laagbouw huisvest o.a. de afdeling psychiatrie.

Het totale complex heeft een oppervlakte van 220.000 vierkante meter. Er werken en verblijven ruim 9000 mensen in het AMC. De gehele medische faculteit van de Universiteit van Amsterdam is er gehuisvest.
 

GAASPERDAM

Gaasperdam is de laatste uitbreiding van Amsterdam op de grens met de gemeente Abcoude en bestaat uit 5 ‘buurten:’ Holendrecht-Nellestein-Reigersbos-Gein-Geindriedorp.

Als schrikreactie op de Bijlmermeer werd er vrijwel alleen in laag- en middelhoogbouw gebouwd. Het zijn van opzet ingetogen wijken, met veel langgerekte water- en groenstroken en met in het midden, rond de metro's, de centrale voorzieningen.

Het stedebouwkundig ontwerp van Holendrecht is een mengeling van een infrastructuur van gescheiden verkeersstromen met een keuze voor half hoogbouw van vier lagen. Er zijn afwisselend "harde" (bestrate) en "zachte" binnenhoven (openbaar toegankelijke parken en plantsoenen). De woningen werden ontworpen met inspraak van de toekomstige bewoners: zij kozen voor wonen aan de tuinkant. Wat als gevolg had dat de huizen een soms wat ongunstige ligging ten opzichte van de zon hebben en de weg vlak langs sommige achtertuinen loopt.

Om de overloop naar een andere gemeente (m.n. Almere) tegen te gaan werd in Holendrecht-oost en Gaasperdam gekozen voor eengezinswoningen.
 

NELLESTEIN

Deze buurt werd eind zeventiger jaren door het ABP gebouwd. De 1500 woningen in de wat duurdere premie huursector vormen de overgang van Bijlmermeer naar Gaasperdam: van hoogbouw via middelhoogbouw naar laagbouw. er zijn wel een aantal scholen maar heel weinig winkels.

Bij een deel van de bouw van Gein en Reigersbos werden de architecten al bij het stedebouwkundig ontwerp betrokken: zij kregen ook meer vrijheid om indelingen te maken. Een deel van de woningen waren oorspronkelijk (begin 1980) bedoeld als koopwoningen, maar daar dat veel maisonnettes betrof (omdat die minder verkeersruimte kosten dan eengezinswoningen), en de markt voor gestapelde woningen was ingestort, werden dat (dure) huurwoningen.

Gein-Drie-Dorp werd als laatste wijk gebouwd ten zuiden van de Gaasperplas. In de wijk Gein III zijn rond 1985 ca. 1200 woningen gebouwd in de premie-C koopsector. Het gehele contingent woningen dat Amsterdam in 1985 mocht bouwen werd in dat jaar besteed aan woningwetwoningen.
 

DRIEMOND

Det dorp Driemond, gelegen tussen het riviertje De Gaasp en het Amsterdam-Rijn-kanaal, vormt ook een onderdeel van het stadsdeel Zuidoost.

Dit dorp, vroeger deel uitmakend van de gemeente Weesperkarspel, heeft 1500 inwoners. Na de samensmelting met |Amsterdam heeft Driemond zijn zelfstandige opstelling en eigen dorpsraad behouden.
 

VERVOER

Het verkeerssysteem in de Bijlmer functioneerde in het begin van de jaren zeventig nog niet. De halfhoge wegen in de Bijlmer werden wel aangelegd, maar de gemeenten Diemen en Duivendrecht wilde niet betalen voor de kosten van de autowegen naar de stad toe. Het busnet functioneerde niet, in drukke uren kon de reistijd vanaf Amsterdam stad oplopen tot wel twee-en-een-half uur en pas vanaf 1972 kreeg de Bijlmer een nachtbus. Het NS-station Bijlmer werd als voorlopig voorziening in 1971 geopend en de metro was gereed in 1976.

Er zijn drie metrolijnen:
Lijn 54 volgt de stations (v.a. Amstel) Spaklerweg, v.d. Madeweg, Duivendrecht, Strandvliet, Bijlmer, Bullewijk, Holendrecht, Reigersbos en Gein.

Lijn 51: Spaklerweg, v.d. Madeweg, Verrijn Stuartweg, Diemen-Zuid, Ganzenhoef, Kraaiennest, Gaasperplas.

Lijn 50: (v.a. Isolatorweg-Sloterdijk-RAI)v.d.Madeweg,  Duivendrecht, Strandvliet, Bijlmer, Bullewijk, Holendrecht, Reigersbos en Gein.

Er rijden twee buslijnen door Zuidoost Lijn 59 en lijn 60. Hun route is grillig en onvoorspelbaar, maar wel geschikt om naar een metrolijn te komen.
 

Voor de architectuur van de Amsterdamse metro ontvingen de architecten B.A.J. Spängberg en ir. P.H. van Rijn een prijs voor hun metroviaducten. Over het dubbelspoor tussen Ganzenhoef en Kraaiennest: "..de 1100 meter lange collonade van het prachtige dubbelviaduct dwars door de Bijlmermeer. Een stoer bouwwerk dat zich voor zijn afmetingen niet geneert en door een fijnzinnige detaillering allure krijgt" (De Volkskrant 4/2/78)
 

Het NS station Duivendrecht is geopend als nieuw Intercity-station. Dit sneltreinstation verbindt de Intercitylijnen van Den Helder-naar Utrecht en Ede-Wageningen en de Intercitylijnen naar  Leiden-Schiphol-Lelystad. Het metrostation dat erbij is aangelegd heeft ook de naam Duivendrecht gekregen, een naam die eerst aan het station dat nu Van de Madeweg heet was gegeven.

Op NS station Bijlmer stoppen (voorlopig) alleen stoptreinen. In de plannen staat dat station Bijlmer een volwaardig Intercitystation gaat worden. Bij het station Bijlmer is nu het zogenoemde Transferium geopend, een grote parkeergarage met pendelbusjes naar het metrostation.

De plannen voor de toekomst geven ook aan dat er een stationnetje gebouwd gaat worden bij het AMC.
 

© D. en M. van der Heijden, 10 over ZO. 28 juli 1999 (M)